A'dan Z'ye Salça Fabrikası Kurulum Rehberi 2026: Maliyet, Teknoloji ve Strateji

Bu rehber, domatesin tarladaki seçiminden son ürünün sevkiyatına kadar olan tüm süreçleri, altyapı gereksinimlerini ve maliyet kalemlerini kapsayan en güncel endüstriyel kaynaktır.

1. Hammadde Yönetimi: Domates Yetiştiriciliği ve Tedarik

Başarılı bir salça fabrikasının temeli tarlada atılır. Fabrikanızın kapasitesi ne kadar yüksek olursa olsun, hammadde sürekliliği yoksa tesis verimsiz kalacaktır.

• Endüstriyel Domates Seçimi: Sofralık domates değil, yüksek "Brix" (kuru madde) oranına sahip, etli, az çekirdekli ve mekanik hasada uygun salçalık çeşitler seçilmelidir.
• Sözleşmeli Tarım Modeli: Fabrikanın hammadde riskini azaltmak için bölge çiftçisiyle sözleşmeli tarım yapılması, tohum ve gübre desteği verilerek ürün kalitesinin standartlaştırılması önerilir.
• Lojistik Planlama: Domates, hasat edildikten sonra en geç 24 saat içinde işlenmelidir. Tesisin domates ekim alanlarına maksimum 50-80 km mesafede olması, nakliye maliyetlerini ve ürün kaybını minimize eder.

2. Altyapı ve Teknik Gereksinimler

Bir salça fabrikası, yoğun su ve enerji kullanan "ağır" bir gıda tesisidir. Binanın sadece "kapalı alan" olması yetmez.

[Image of industrial factory layout for food processing]

• Zemin ve Hijyen: Üretim alanı zeminleri aside dayanıklı epoksi veya endüstriyel seramik olmalı, paslanmaz drenaj kanalları (ızgaralar) ile su tahliyesi kusursuz planlanmalıdır.
• Enerji Merkezi (Buhar ve Elektrik): Fabrikanın kalbi buhar kazanıdır. Günlük 100 ton domates işleyen bir tesis için saatte en az 4-6 ton buhar kapasiteli bir kazan dairesi gerekir.
• Su Kaynağı: Domates yıkama ve soğutma işlemleri için muazzam miktarda su gerekir. Tesisin kendine ait derin sondaj kuyusu ve yumuşatma/filtrasyon sistemi olması zorunluluktur.

3. Atık Su Arıtma: Çevresel Sorumluluk ve Yasal Zorunluluk

Domates yıkama suyu toprak ve organik madde içerir. Modern bir tesis, çevreyi kirletmemek adına şu üniteleri barındıran bir arıtma tesisine sahip olmalıdır:

• Fiziksel Arıtma: Toprak, taş ve kaba parçaların çöktürüldüğü havuzlar.
• Biyolojik Arıtma: KOİ (Kimyasal Oksijen İhtiyacı) ve BOİ değerlerini düşüren havalandırma havuzları.
• Geri Kazanım: Arıtılan suyun bahçe sulama veya ön yıkama işlemlerinde tekrar kullanılması, işletme maliyetlerinde büyük tasarruf sağlar.

4. İnsan Kaynakları: Kimlerle Çalışmalısınız?

Salça fabrikası sezonluk (kampanya dönemi) yoğun çalışan bir tesistir. İdeal bir ekip şu şekilde kurulur:

5. Paketleme Teknolojileri ve Stok Yönetimi

Ürettiğiniz salçayı nasıl satacağınız, paketleme hattı maliyetinizi belirler:

• Teneke Kutu ve Cam Kavanoz: Perakende pazarı için standarttır. Pastörizasyon ve otomatik etiketleme gerektirir.
• Aseptik Dolum: Salçanın 200 litrelik varillere steril bir şekilde doldurulmasıdır. Endüstriyel alıcılar ve ihracat için en yaygın yöntemdir.
• Stok Alanı (Depolama): Salça "serin ve kuru" yerde saklanmalıdır. Günlük 100 ton domates işleyen bir fabrika, bir sezonda binlerce varil veya palet üretir. Depo yüksekliği ve forklift trafiği buna göre planlanmalıdır.

6. Toplam Yatırım Maliyeti ve Geri Dönüş

2026 şartlarında anahtar teslim bir tesisin maliyeti şunları kapsar:

1. Makine Parkuru (%50-60): Yıkamadan aseptik doluma kadar olan tüm hat.
2. Fabrika İnşaatı ve Çelik Konstrüksiyon (%20): Hijyenik bina yapımı.
3. Yardımcı Tesisler (%15): Buhar kazanı, kompresör, soğutma kulesi, arıtma.
4. İdari ve İşletme Sermayesi (%5-10): İlk sezon hammadde alımı için nakit akışı.